Cách công bố nghiên cứu khi còn là học sinh THPT

Có cả một phổ ý nghĩa của “được công bố”. Ở một đầu là các tạp chí có bình duyệt, đặt ra chuẩn mực cao nhất và mang lại độ tin cậy lớn nhất. Kế đến là các tạp chí nghiên cứu dành cho học sinh, được thiết kế riêng cho những tác giả trẻ hơn, các kho tiền ấn phẩm (preprint), nơi bài được đăng nhưng chưa qua bình duyệt, và các báo cáo hội thảo. Chúng không tương đương nhau, và những người đọc hồ sơ giàu kinh nghiệm thường nhận ra sự khác biệt.

Hãy nhắm cao đúng mức mà công trình của bạn thành thật gánh được, và không cao hơn thế. Sự tin cậy đến từ mức độ nghiêm cẩn của bản thân bài viết và từ uy tín của nơi công bố, chứ không phải từ riêng hai chữ “đã đăng”.

Trước khi gửi bất kỳ đâu, hãy đọc các số gần đây và phạm vi chuyên môn mà tạp chí công bố, để hiểu nơi đó thực sự đăng những gì. Một công trình được làm tử tế trên một tạp chí độc lập, uy tín đáng giá hơn nhiều so với một công trình vội vàng trên một nơi sẵn sàng đăng bất cứ thứ gì miễn là trả phí. Trong số những nơi có đăng bài của tác giả là học sinh THPT có Journal of Emerging Investigators và National High School Journal of Science, cả hai cho khối STEM, cùng The Concord Review cho lịch sử. Hãy xem đây là những ví dụ để bạn tự tìm hiểu và thẩm định, không phải một lời khuyến nghị.

Hãy thận trọng với những nơi “trả phí là được đăng” và bảo đảm sẽ nhận bài. Những nơi như vậy có sức nặng rất thấp với người đọc am hiểu, và trong một số trường hợp còn có thể gây nghi ngại.

Hãy tuân thủ đúng cấu trúc mà nơi bạn gửi yêu cầu, và tuân thủ thật chính xác. Với các bài thực nghiệm và bài STEM, điều đó thường có nghĩa là tóm tắt, mở đầu, phương pháp, kết quả, thảo luận và tài liệu tham khảo; các tạp chí khoa học xã hội và nhân văn, lịch sử hay toán học lại theo những quy ước khác của riêng chúng, vậy nên hãy theo đúng bộ quy ước mà nơi bạn chọn sử dụng. Trích dẫn nguồn cho đúng chuẩn, báo cáo phương pháp một cách trung thực (bao gồm cả các hạn chế) và làm cho dữ liệu của bạn có thể được người khác tái lập.

Trước khi gửi, hãy nhờ một cố vấn hoặc một nhà nghiên cứu giàu kinh nghiệm đọc bài. Một vòng nhận xét chuyên môn duy nhất cũng đủ để phát hiện những vấn đề về phương pháp và về cách trình bày vốn thường khiến bài bị từ chối ngay ở khâu biên tập, và cũng vì thế đây là một trong những bước mang lại hiệu quả cao nhất trong cả quá trình.

Phần lớn bài viết sẽ quay lại với yêu cầu chỉnh sửa hoặc bị từ chối. Đó là chuyện bình thường. Hãy trả lời từng ý một trong nhận xét của người bình duyệt, hoặc mang những góp ý ấy sang một nơi gửi phù hợp hơn. Sự kiên trì là một phần của quá trình.